تيرگان:جشني خاموش
امروز يازدهم تير ماه روز برگزاري جشن تيرگان، از جشن هاي ايران باستان است. اين مراسم که همراه با آب بازي و ستايش ستاره اي باران آور بوده، بيشتر ميان ارامنه و زرتشتيان متداول است. نکته قابل توجه آن که ايرانيان مراسم نوروز و شب يلدا را که از اعياد زرتشتي است، هر ساله با شکوه هرچه تمام تر برگزار مي کنند در حالي که جشن تيرگان، مهرگان، و ديگان از چنين تداولي برخوردار نيست. البته در اين که فرهنگ ايراني، فرهنگي التقاطي است شکي نيست. التقاطي به معني آن که هم آئين زردتشتي وهم نفوذ آداب و آئين اعراب در آن ديده مي شود همانند مراسم قرباني کردن گوسفند براي عيد قربان در کنار مراسم خانه تکاني و چيدن سفره هفت سين يا جشن و پايکوبي روز مبعث و نيمه شعبان در کنار مراسم چهارشنبه سوري و انارخوري شب يلدا. البته بسته به اين که چه حکومتي سرکار باشد شدت و صعف اين عادات تفاوت مي کند اما آنچه باقي مي ماند سردرگمي است که ايرانيان اکنون به آن دچار شده اند. گفتني است که چند سالي هم است که مراسم غربي چون روز کريسمس و ولنتاين هم در ايران  چشن گرفته مي شود. اين در حالي است که بسياري از جشن هاي ايران باستان چون تيرگان بي خبرند.
بنابراين ناروا نيست اگربگوئيم استيلاي ارزش هاي زرتشتي ايران باستان و سپس حکومت باورهاي اسلامي و مذهبي به واسطه هجوم اعراب به ايران و اکنون غرب زدگي جامعه ايراني، فرهنگي را براي ما به ارمغان آورده که ملغمه اي ازآداب و رسوم ملل مختلف است. اما اينکه ايرانيان علي رغم اداي تمام اين مراسم خود را نزديک به کدامين يک از فرهنگ هاي نام برده مي دانند، خود سوالي ديگر است.

نگار محمدي-آتلانتا